Botuar në gazetën Republika dhe në linjë tek Tribuna Shqiptare
Komente : anuro@albemigrant.com
Çfarë  peshon më shumë tek ne shqiptarët, kombi apo feja ?


          Besoj se s'do të ketë patur ndonjë çast tjetër historik për shqiptarët si ky i sotmi, ku
të peshohet për to me kandar raporti mes kombit dhe fesë, mes dashurisë ndaj asaj së
cilës i lidh trashëgimia, gjaku, gjuha, historia e përbashkët e që quhet kombësi dhe
mendje-animit të tyre ndaj përkatësive të tjera që quhen fetare. Në një Europë Juglindore
ku kufiri midis kombit dhe fesë është jo vetëm i padukshëm por herë herë feja dhe kombi
përzihen aq keq sa në vend të flasim për boshnjak të besimit musliman, më e udhës
është gjendur shprehja shtet mosleman për shtetin e krijuar pikërisht nga banorët e
Bosnjës që i përkasin besimit islam. Më të paktë si numër, dy përbërësit e tjerë të
popullsisë përbërëse të Bosnjës janë më shumë kroatë sesa katolikë apo më shumë
serbë sesa të krishterë ortodoksë.

          Nga ky dualitet nuk bën përjashtim as Greqia si shteti më i hershëm i Eurpës
Juglindore që tashmë është pjestar i Bashkimit Europian. Gjer së fundi grekërve nuk u
mjaftonte të ishin veç grek, ngaqë ata shënonin në pasaportë edhe përkatësinë fetare.
Bile edhe raportet ndërmjet shteteve të Europës Juglindore në pjesën më të madhe të tyre
janë ndërtuar në bazë të simpative fetare. Vetëm shqiptarët bëjnë përjashtim nga rregulli.
Që nga Rilindja Kombëtare shqiptare e këndej nuk mund të gjejmë ndonjë çast historik
(veç periudhës komuniste) ku shqiptarët të kenë vendosur ndjenjat fetare apo ideale të
tjera mbi ato kombëtare. Të paktën, shqiptarët kanë qenë gjithmonë të ndërgjegjëshem
për padrejtësitë e fuqive Europiane ndaj tyre dhe gjithmonë janë simpatizuar me
shqiptarët që vendimet e të tjerëve i lanë jashtë kufijëve të shtetit kombëtar shqiptar.    

          Sot, kur ka ardhur çasti i krijimit të shtetit të dytë të shqiptarëve në Europën
Juglindore (që do të riparonte një pjesë të padrejtësive të bëra ndaj kombit shqiptar),
beteja është zhvendosur pikërisht tek raporti komb-fe. Shqiptarët nga ana e tyre theksojnë
atë që është e vërtetë: faktin që ata në radhë të parë e mbi të gjitha janë shqiptarë para se
të jenë muslimanë, apo të krishterë ortodoksë e katolikë. Por të interesuarit (bizantinët
serbë, grekë, etj.) dhe të painteresuarit për pavarësinë e Kosovës duan me çdo kusht të
dëgjojnë ose të theksojnë pikërisht të kundërtën: që shqiptarët janë muslimanë dhe me
pavarësinë e Kosovës krijohet një shtet me mbi 90 % të popullsisë muslimane.
Nënkuptimi, aty ku nuk shprehet hapur, është i qartë: "Amerikanë e Europinaë! Mos krijoni
një shtet musliman në zemër të Europës, një shtet feja e të cilit është në luftë me ju...".
Shqiptarët shohin tek amerikanët aleatin e tyre të natyrshëm dhe amerikanët shohin tek
shqipatrët kombin më pro-amerikan jo vetëm në Europë por ndoshta në të gjithë planetin.
Propaganda serbe e greke mbi fantazmën e një shteti mosleman në Europë mund të ketë
ndikimet e veta, prandaj edhe nuk duhet nënvletësuar. Pra lind pyetja se sa çdo shqiptar
me veprimet e tij e ndihmon çështjen kombëtare. Fatmirësisht, bizantinët nuk arrijnë të
gjejnë tek shqiptarët materialin e dëshiruar për të thënë "Hej, shikoni shqiptarët janë po
aq fanatikë sa ...le të themi myslimanët arabë...".

          Para disa kohësh bisedoja me miq shqiptare në Amerikë të Veriut rreth organizimit
dhe përpjekjeve të shoqatave shqiptare për të bashkëpunuar me bashkësitë e tjera mike.
Më thanë se ishte bërë një konferencë me bashkesinë hebreje në Toronto në Tetor 2005.
Megjithatë, pati edhe disa shqiptarë që e kundërshtuan me "arsyetimin se hebrejtë janë
duke iu bërë të këqinja moslemanëve të Palestinës"?! Më erdhi keq per këtë "arsyetim"
dhe sigurisht nuk dua t'i hyj faktit se a kanë të drejtë hebrejtë apo arabët, sepse në rradhë
të parë nevojitet të dihet korruposioni tepër i lartë në administratën palestineze dhe faktin
që qeveria palestineze mbahet me paret e qeverisë së Izraelit, SHBA, etj. Edhe më keq,
shqiptarët nuk kanë këllqe për të bërë paqe mes dy palëve. Por për të qenë i arsyeshëm,
për të parë interesat tona shqiptare dhe vetëm tonat, një bashkëpunim i frytshëm me
bashkësinë hebreje ka qenë gjithmonë i frytshëm dhe i dyanshëm. Prandaj krijmi i një
kulture bashkëpunimi nga njerëzit e përshtatshëm që duhet të ngulitet në ndërgjegjet
tona, gjithmonë duke i shërbyer interesit kombëtar, do mbetet një tregues i cilesisë së
punës të shqiptarëve kudo që te ndodhen.

          Askush nga shqiptarët ne nuk ka të drejtë të bëjë moral për çështje të tilla si ajo e
besimit fetar, sepse i pari dhe mbi të gjitha është besimi e interesi kombëtar; sot e mot.
Para disa kohësh Telekomi shqiptar u ble nga një kompani turke. Rastësisht më ra në
dorë një gazetë , organ i një shoqate bamirëse. Gazeta në fjalë që në titull shprehte një
entuziazëm ekstrem tepër të madh për shitjen e kompanisë shqiptare turqve. A thua ka
kaq rëndësi fakti se blerësi është mosleman, ortodoks apo katolik?! Çfarë do i dallonte
ato nga njëri tjetri? Mendoj se e para gjë që duhet të shikohet në këto raste është interesi i
vetë shqiptarëve. Shqipëria është një vend jo-fetar dhe kjo jo vetëm në letra.


          Kosova ndodhet ende në provë dhe pavarësisht nga raportet fetare, Kosova duhet të
respektojë qytetarinë e banorëve të saj dhe të dijë të bëjë miq jo mbi baza fetare por mbi
bazën e interesave të saj kombëtare. Udhëheqësit e sotëm shqiptarë duhet të vazhdojnë
pa hezitim në këtë rrugë. Nuk ka pse të ketë hutime në këtë drejtim, sepse çdo veprim për
të kënaqur egon e cekët e drejtuesve të dhënë pas përkatësisë fetare mund të dëmtojë
interesat tona kombëtare. Prandaj iu takon vendim-marrësve shqiptarë që detyrimisht të
veprojnë sipas interesave kombëtare   ku përmblidhen interesat e të gjithëve dhe jo sipas
interesave fetare qoftë edhe kur këto të fundit duken se gjoja përfaqësojnë një shumicë
relative.



Ajet Nuro

Montreal, Kanada

Shtator 2007